W jej ramach jesteśmy zobowiązani wykazywać wszelkie uzyskane przychody oraz koszty, płacić podatek dochodowy, podatek od towarów i usług oraz składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wykazywać zestawienia dokumentów i informacji dotyczące firmy przed urzędami dotrzymując ustalonych terminów.

A gdyby było zdecydowanie prościej?

Okazuje się, że istnieje oficjalna forma działalności gospodarczej zwaną działalnością nierejestrowaną. Jest to alternatywa dla osób fizycznych, w której:

• nie jesteśmy zobowiązani odprowadzać podatku VAT (zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ustawy o VAT dla przychodu rocznego do 200 tyś. zł) – wyjątki zostaną opisane w dalszej części artykułu
• nie jesteśmy zobowiązani odprowadzać składek do ZUS, gdy nie zatrudniamy pracowników
• nie jesteśmy zobowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych
• nie jesteśmy zobowiązani zgłaszać wpis do CEIDG
• podatek dochodowy wynosi 0 zł rocznie ze względu na kwotę 30 tyś. wolnych od podatku

Na jakich zasadach?

Jedynymi obowiązkami dotyczącymi prowadzenia działalności nierejestrowej pozostają:

• prowadzenie uproszczonej ewidencji przychodów, to znaczy dokumentu wewnętrznego elektronicznego lub papierowego z zestawieniem naszych comiesięcznych zarobków z uwzględnieniem dat ich wpływów
• wykazanie uzyskanych przychodów w swoim osobistym rocznym rozliczeniu PIT-36
• przestrzeganie praw konsumenta – dotyczącym reklamacji, zwrotów, naprawy
• wystawianie faktur lub rachunków na żądanie kupującego

Czy każdy może skorzystać z takiej formy?

Ta „mikroutopia” ma jednak zastosowanie dla osób, które spełniają warunki:

• ich przychód już od 2023 roku nie przekracza:
  - od stycznia do czerwca 1745 zł miesięcznie
  - od lipca do grudnia 1800 zł miesięcznie
• w okresie ostatnich 5 lat nie wykonywały działalności gospodarczej

Tak, poza drobnymi wyjątkami! Nawet osoby niepełnoletnie za zgodą opiekuna!
Wyjątkiem pozostają osoby posiadające status bezrobotnych. Wprowadzone są też nieznaczne ograniczenia dla urzędników państwowych i rolników.

Sprzedaż towarów i usług ustawowo podlegająca podatkowi VAT

Należy jednak mieć na uwadze poszczególne kategorie towarów i usług, które zawsze muszą być opodatkowane VAT według listy poniżej

Towary:

• metale szlachetne, złom metali szlachetnych, wyroby jubilerskie
• towary opodatkowane podatkiem akcyzowym z wyłączeniem energii elektrycznej i tytoniu
• używane samochody osobowe i nowe środki transportu oraz części
• budynki, budowle i ich części, tereny budowlane

Towary sprzedawane internetowo:

• preparaty kosmetyczne
• komputery, wyroby elektroniczne i optyczne
• urządzenia elektryczne i nieelektryczny sprzęt gospodarstwa domowego

Usługi:

• prawnicze
• doradcze (nie wliczając doradztwa rolniczego)
• jubilerskie
• ściągania długów, w tym factoringu

Dodatkowe rodzaje działalności, których nie trzeba rejestrować:

• działalność agroturystyczna rolników (wynajmowanie pokoi, sprzedaży posiłków, usług turystycznych na ramach gospodarstwa rolnego)
• produkcja wina przez rolników do 100 hektolitrów wina w ciągu roku
• handel detaliczny rolników

Działalność gospodarcza charakteryzuje się:

• celem zarobkowym – nastawieniem na zysk
• zorganizowaniem – w kontekście poszukiwania klientów, prowadzenie marketingu, wynajmowania powierzchni do jej prowadzenia itp.
• ciągłością czasu wykonywania
• wykonywaniem pod własnym imieniem
• ponoszenie ryzyka gospodarczego z nią związanego

Jeśli większość punktów wymienionych wyżej dotyczy naszego planu zarobkowego warto mieć na uwadze konieczność ustosunkowania się do zasad prawnych jego prowadzenia.

Zatem jeśli masz w planach założyć mały lokalny biznes, a  jednocześnie masz  dużo wątpliwości dotyczących ewentualnych konsekwencji podatkowych, wybór działalności nierejestrowanej może być świetnym rozwikłaniem dylematów prawno-skarbowych oraz sporym ułatwieniem, które pozwoli zaoszczędzić mnóstwo czasu na formalnościach osobom fizycznym i przyspieszy proces zdecydowania się na realizowanie własnych pomysłów.

Mariusz Banasiak - Księgowość