W tym artykule pragnę omówić zmiany przepisów dotyczących kontroli pracowników na obecność alkoholu i środków działających podobnie do alkoholu. Zaczną one obowiązywać od dnia 21 lutego 2023 roku.

Pracodawca ma możliwość wprowadzić prewencyjną kontrolę trzeźwości oraz kontrolę na obecność środków działających podobnie do alkoholu wyłącznie, gdy jest to niezbędne do zapewnienia:

• ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób,
• ochrony mienia.

Ponadto kontrole nie mogą naruszać godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, a sam sposób przeprowadzenia kontroli musi się odbyć z poszanowaniem godności i intymności pracownika.

Substancjami działającymi podobnie do alkoholu są:

• opioidy,
• amfetamina i jej analogi,
• kokaina,
• kannabinoidy,
• benzodiazepiny.

Przeprowadzenie kontroli przez pracodawcę musi zostać wykonane za pomocą metod niewymagających badania laboratoryjnego przy użyciu urządzenia, które posiada ważny dokument potwierdzający jego kalibrację lub wzorcowanie. Badanie te polega na sprawdzeniu obecności alkoholu we krwi lub wydychanym powietrzu, jeżeli stan badanej osoby na to pozwala.

Zgodnie z przepisami art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 165) stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi:

• od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu stężonego we krwi
• od 0,1 mg do 0,25 mg w 1 dm³ w wydychanym powietrzu

Stan nietrzeźwości zachodzi po przekroczeniu powyższych wartości.

W przypadku odmowy przez pracownika poddania się kontroli pracodawcy, przeprowadzenie kontroli może zostać skierowane do organu odpowiedzialnego za ochronę porządku publicznego.

Pracodawca, w związku z przeprowadzoną kontrolą zobowiązany jest do przechowywania dokumentacji, dotyczącej wykonanych badań. Dane, które będą mogły być przetwarzane to:

• data, godzina i minuta badania przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego,
• wyniki badania,
• dane pracownika – imię i nazwisko, numer Pesel, data urodzenia, płeć, wzrost, masa ciała, informacje o chorobach na jakie pracownik choruje
• imię i nazwisko oraz podpis osoby przeprowadzającej badanie,
• imię i nazwisko, stanowisko i podpis osoby przeprowadzającej pobranie próbek materiału biologicznego do badan,
• imię i nazwisko oraz podpis osoby, w obecności której przeprowadzono badanie,
• objawy lub okoliczności uzasadniające przeprowadzenie badania oraz o dacie i godzinie ich stwierdzenia,
• inne informacje niezbędne do oceny wiarygodności i poprawności badania,
• w przypadku odstąpienia od pobrania krwi, informację o przyczynie odstąpienia.

Informacje oraz dokumentację związaną z przeprowadzonym badaniem, pracodawca będzie przechowywał w aktach osobowych pracownika:

• przez okres nieprzekraczający roku od ich zebrania,
• do czasu uznania kary za niebyłą, w przypadku nałożenia na pracownika kary nagany lub kary pieniężnej,
• do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, w przypadku, gdy dokumenty stanowią dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie prawa, a pracodawca jest stroną postępowania.

Pracodawca nie dopuszcza pracownika do wykonywania pracy:

• w wyniku przeprowadzenia prewencyjnej kontroli i uzyskania wyniku wskazującego na stan po użyciu alkoholu albo stan nietrzeźwości lub stan po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,
• na podstawie uzasadnionego podejrzenia pracodawcy, że pracownik stawił się do pracy w stanie po spożyciu alkoholu albo w stanie nietrzeźwości lub spożywał alkohol w czasie pracy,

• na podstawie uzasadnionego podejrzenia pracodawcy, że pracownik stawił się do pracy w stanie po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu lub zażywał tak środek w czasie pracy.

Pracodawca, który zamierza wprowadzić takie kontrole będzie musiał je wpierw uregulować w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub w obwieszczeniu, gdy nie jest zobowiązany do prowadzenia przynajmniej jednego z dwóch wcześniejszych form. Pracodawca w zasadach przeprowadzania kontroli powinien ustalić m.in.:

• grupę pracowników objętych kontrolą,
• sposób przeprowadzania kontroli, w tym rodzaj wykorzystywanego urządzenia,
• czas i częstotliwość przeprowadzania kontroli np. codziennie, przed rozpoczęciem pracy, po zakończeniu pracy.

Ważną kwestią jest to, że w przypadku, gdy badania nie potwierdzą obecność alkoholu lub zażywania substancji o charakterze zbliżonym do alkoholu, okres za niedopuszczenie pracownika do wykonywania pracy należy uznać za nieobecność usprawiedliwioną w pracy, za którą pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Przepisy odnośnie przeprowadzania kontroli trzeźwości mają również zastosowanie w przypadku zatrudnionych osób fizycznych na innej podstawie niż stosunek pracy, czyli np. na umowie zlecenia oraz np. osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, których praca jest organizowana przez tych pracodawców.

Na koniec warto podkreślić, że stawienie się do pracy po użyciu alkoholu lub spożywanie alkoholu w czasie pracy stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracownika, które w konsekwencji może prowadzić do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pracodawca powinien zadbać o to, aby w ewentualnym postępowaniu sądowym mógł wykazać wiarygodność wyniku z przeprowadzonej kontroli trzeźwości.

Programy zdrowotne w ramach badań profilaktycznych

Od dnia 21.02.2023 roku obowiązują również nowe przepisy odnośnie profilaktycznych badań pracowników. Zmianie uległ art. 229 § 6 Kodeksu Pracy mówiący o skierowaniu pracownika na wstępne, okresowe lub kontrolne badania lekarskie. Zgodnie z nowymi przepisami pracownik, który spełni warunki objęcia programem zdrowotnym lub programem polityki zdrowotnej, może zostać za swoją zgodą skierowany przez lekarza do udziału w programie zdrowotnym lub programie polityki zdrowotnej. W ramach przystąpienia przez pracownika do programu, pracodawca nie będzie obciążony finansowo, ponieważ badania profilaktyczne będą finansowane z budżetu państwa.

Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadzone w ramach programów profilaktyki zdrowotnej powinny być przeprowadzane w godzinach pracy, a za czas niewykonywania pracy, w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik będzie zachowywał prawo do wynagrodzenia. Pracownikowi, który musi pojechać na badania do innej miejscowości, będzie przysługiwała należność na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.

Na koniec chciałbym jeszcze podkreślić, że wprowadzenie nowych przepisów dotyczących badań profilaktycznych nie zmieniło zasad kierowania pracowników na badania z medycyny pracy.

Maksymilian Matyjasik - Kadry i Płace

Okazuje się, że po przeprowadzeniu przez Ministerstwo Finansów
szerokich konsultacji publicznych na temat wprowadzenia e-faktury
jako powszechnego systemu rozliczania, na spotkaniu z Cyklu Dialog z Biznesem
dnia 31 stycznia 2023 r. ustalono, iż wejście w życie powyższej idei zostanie
odroczone do 1 lipca 2024 r. ! (Pierwotnie termin został ustalony na dzień 1 stycznia 2024r.)

Dodatkwo

• z KSeF zostaną całkowicie wyłączone faktury konsumenckie (dla osób fizycznych - Business to Client)
• z KSef zostaną całkowicie wyłączone bilety, spełniające funkcje faktury (np. paragony na autostradach płatnych)
• dla podatników zwolnionych podmiotowo z VAT termin wdrożenia KSeF zostaje przedłużony do 1 stycznia 2025 r.
• faktury z kas fiskalnych oraz faktury uproszczone (paragon z NIP nabywcy do kwoty 450,00 zł) mogą być wystawiane w dotychczasowej formie do 31 grudnia 2024 r.
• w przypadku awarii po stronie podatnika pozostaje możliwość wystawienia dokumentu offline poza KSeF i dostarczenie go w dniu następującym po dniu wystawienia
• zliberalizowane zostają sankcje i ich stosowanie dopiero od 1 stycznia 2025 r.

W odniesieniu do idei wprowadzenia automatyzacji warto zwrócić uwagę na
przekonującą zaletę systemu rządowego e-fakturowania.
Na stronie biznes.gov.pl w zakładce „Aktualności” możemy przeczytać:
„(...) Podatnicy otrzymają szybszy zwrot VAT, termin zwrotu skróci się dla nich o 20 dni, z 60
do 40. Nie będą musieli generować plików JPK_FA itp.”
Przedsiębiorcy będą mieli więcej czasu na wdrożenie tego nowego narzędzia do
wystawiania, otrzymywania i przechowywania e-faktur. Zmiany to dobra wiadomość, bo
prawidłowe działania systemu będzie miało duże znaczenie dla funkcjonowania przede
wszystkim dużych firm. Są to modyfikacje, o które wniosła Konfederacja Lewiatan podczas
Rady Podatkowej przy czterokrotnym spotkaniu z przedstawicielami resortu finansów,
powołując się na liczne potencjalne ryzyka prawno-podatkowe.
Obecnie została już udostępniona oficjalna wersja testowa KSeF dla dobrowolnego
wypróbowania przez podatników lecz na chwilę obecną korzysta z niego jedynie 90
podmiotów z blisko 1,9 miliona podatników VAT, jak podaje Ministerstwo Finansów.

Z ciekawostek o KSeF można dowiedzieć się m.in., że:

• ceny będą wystawiane z dokładnością do 4 miejsc po przecinku
• są przewidziane grzywny finansowe za brak wystawienia faktury w KSeF.
  Ministerstwo określiło je na 100% podatku wykazanego na fakturze lub
  minimalną kwotę 1 tyś. złotych w przypadku dokumentu wystawionego
  niezgodnie z tzw. „schemą”.

Przedsiębiorcy dalej mają wątpliwości względem KSeF, ponieważ na dzień dzisiejszy
system niesie ze sobą pewne ograniczenia. Na przykład nie przewidziano możliwości
wystawiania not korygujących, dołączania załączników do faktury, generowania
powiadomienia o otrzymaniu dokumentu lub limit znaków w poszczególnych polach sprawia,
że niektóre kluczowe informacje z punktu widzenia wystawiającego mogą się zwyczajnie nie
zmieścić – pisze P. Prezes Zarządu Edison S.A. w gazecie finansowej 15 grudnia 2022 r.

Mariusz Banasiak- Księgowość

Od 1 marca 2023 roku po raz pierwszy będzie miał zastosowanie. Oznacza to, że pracodawca, który nie otrzyma od pracownika deklaracji rezygnacji z dokonywania wpłat na Pracownicze Plany Kapitałowe będzie musiał obligatoryjnie zapisać go do programu. Warto też podkreślić, że nie ma znaczenia kiedy została złożona wcześniejsza rezygnacja, ponieważ każda, która została przekazana przed 1 marca 2023 roku traci swą ważność. Auto zapis będzie odbywał się cyklicznie co 4 lata.

Należy zwrócić uwagę kogo będzie dotyczyć:

• Osoby w wieku od 18 do 55 lat, które nie złożą ponownej deklaracji rezygnacji, a mieszczą się w definicji osoby zatrudnionej.
• Osoby w wieku od 55 do 70 lat, które wcześniej nie wyraziły chęci do dokonywania wpłat i złożyły wniosek do pracodawcy o zawarcie umowy o prowadzenie PPK w ich imieniu.

Kto nie będzie podlegał autozapisowi?

• Osoby, które przed 1 kwietnia 2023 roku ukończyły 55 rok życia i nie złożyły pracodawcy wniosku o chęć przystąpienia do PPK.
• Osoby, które przed 1 kwietnia 2023 roku ukończyły 70 rok życia, nawet jeśli złożyły pracodawcy wniosek o zawarcie umowy o prowadzenie w ich imieniu PPK.
• Osoby, które złożyły pracodawcy od 1 marca 2023 roku nową deklarację rezygnacji  z dokonywania wpłat na PPK.

Warto podkreślić, że dla osób które biorą już udział w programie i dokonują wpłat na PPK, autozapis nie wprowadza żadnych zmian.

Podsumowując:

• Wszystkie złożone wcześniej deklaracje rezygnacji z dokonywania wpłat na PPK tracą swą ważność z dniem 28 lutego 2023 roku,
• Od 1 marca 2023 roku osoby zatrudnione zgodnie z definicją muszą ponownie złożyć rezygnację z dokonywania wpłat na PPK,
• Osoby, które nie złożyły deklaracji rezygnacji do 31 marca 2023 roku, zostaną automatycznie zapisane przez pracodawcę do programu,
• Dla pracowników którzy biorą już udział w programie PPK, autozapis nie wprowadza żadnych zmian.

Przypomnę, że zgodnie z definicją osoba zatrudniona to:

• pracownik, o którym mowa w art. 2 Kodeksu pracy (k.p.), z wyjątkiem pracownika przebywającego na urlopie górniczym i urlopie dla pracownika zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11b ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz młodocianych w rozumieniu art. 190 § 1 k.p.,
• osoba fizyczne wykonująca pracę nakładczą, która ukończyła 18. rok życia, o którym mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 303 § 1 k.p.,
• osoba fizyczna, która ukończyła 18. rok życia, wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
• członek rad nadzorczych wynagradzany z tytułu pełnienia tych funkcji,
• osoba wskazana w lit. a-d przebywająca na urlopie wychowawczym lub pobierająca zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tych tytułów w Rzeczypospolitej Polskiej.

Maksymilian Matyjasik - Kary i Płace

W jej ramach jesteśmy zobowiązani wykazywać wszelkie uzyskane przychody oraz koszty, płacić podatek dochodowy, podatek od towarów i usług oraz składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wykazywać zestawienia dokumentów i informacji dotyczące firmy przed urzędami dotrzymując ustalonych terminów.

A gdyby było zdecydowanie prościej?

Okazuje się, że istnieje oficjalna forma działalności gospodarczej zwaną działalnością nierejestrowaną. Jest to alternatywa dla osób fizycznych, w której:

• nie jesteśmy zobowiązani odprowadzać podatku VAT (zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ustawy o VAT dla przychodu rocznego do 200 tyś. zł) – wyjątki zostaną opisane w dalszej części artykułu
• nie jesteśmy zobowiązani odprowadzać składek do ZUS, gdy nie zatrudniamy pracowników
• nie jesteśmy zobowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych
• nie jesteśmy zobowiązani zgłaszać wpis do CEIDG
• podatek dochodowy wynosi 0 zł rocznie ze względu na kwotę 30 tyś. wolnych od podatku

Na jakich zasadach?

Jedynymi obowiązkami dotyczącymi prowadzenia działalności nierejestrowej pozostają:

• prowadzenie uproszczonej ewidencji przychodów, to znaczy dokumentu wewnętrznego elektronicznego lub papierowego z zestawieniem naszych comiesięcznych zarobków z uwzględnieniem dat ich wpływów
• wykazanie uzyskanych przychodów w swoim osobistym rocznym rozliczeniu PIT-36
• przestrzeganie praw konsumenta – dotyczącym reklamacji, zwrotów, naprawy
• wystawianie faktur lub rachunków na żądanie kupującego

Czy każdy może skorzystać z takiej formy?

Ta „mikroutopia” ma jednak zastosowanie dla osób, które spełniają warunki:

• ich przychód już od 2023 roku nie przekracza:
  - od stycznia do czerwca 1745 zł miesięcznie
  - od lipca do grudnia 1800 zł miesięcznie
• w okresie ostatnich 5 lat nie wykonywały działalności gospodarczej

Tak, poza drobnymi wyjątkami! Nawet osoby niepełnoletnie za zgodą opiekuna!
Wyjątkiem pozostają osoby posiadające status bezrobotnych. Wprowadzone są też nieznaczne ograniczenia dla urzędników państwowych i rolników.

Sprzedaż towarów i usług ustawowo podlegająca podatkowi VAT

Należy jednak mieć na uwadze poszczególne kategorie towarów i usług, które zawsze muszą być opodatkowane VAT według listy poniżej

Towary:

• metale szlachetne, złom metali szlachetnych, wyroby jubilerskie
• towary opodatkowane podatkiem akcyzowym z wyłączeniem energii elektrycznej i tytoniu
• używane samochody osobowe i nowe środki transportu oraz części
• budynki, budowle i ich części, tereny budowlane

Towary sprzedawane internetowo:

• preparaty kosmetyczne
• komputery, wyroby elektroniczne i optyczne
• urządzenia elektryczne i nieelektryczny sprzęt gospodarstwa domowego

Usługi:

• prawnicze
• doradcze (nie wliczając doradztwa rolniczego)
• jubilerskie
• ściągania długów, w tym factoringu

Dodatkowe rodzaje działalności, których nie trzeba rejestrować:

• działalność agroturystyczna rolników (wynajmowanie pokoi, sprzedaży posiłków, usług turystycznych na ramach gospodarstwa rolnego)
• produkcja wina przez rolników do 100 hektolitrów wina w ciągu roku
• handel detaliczny rolników

Działalność gospodarcza charakteryzuje się:

• celem zarobkowym – nastawieniem na zysk
• zorganizowaniem – w kontekście poszukiwania klientów, prowadzenie marketingu, wynajmowania powierzchni do jej prowadzenia itp.
• ciągłością czasu wykonywania
• wykonywaniem pod własnym imieniem
• ponoszenie ryzyka gospodarczego z nią związanego

Jeśli większość punktów wymienionych wyżej dotyczy naszego planu zarobkowego warto mieć na uwadze konieczność ustosunkowania się do zasad prawnych jego prowadzenia.

Zatem jeśli masz w planach założyć mały lokalny biznes, a  jednocześnie masz  dużo wątpliwości dotyczących ewentualnych konsekwencji podatkowych, wybór działalności nierejestrowanej może być świetnym rozwikłaniem dylematów prawno-skarbowych oraz sporym ułatwieniem, które pozwoli zaoszczędzić mnóstwo czasu na formalnościach osobom fizycznym i przyspieszy proces zdecydowania się na realizowanie własnych pomysłów.

Mariusz Banasiak - Księgowość

Formularz można pobrać ze strony Ministerstwa Finansów lub klikając w link. W dalszej części artykułu będę posługiwał się wyrażeniem podatnik. Należy przez to rozumieć pracownika na podstawie umowy o pracę, ale też zleceniobiorcę, wykonawcę dzieła, osobę powołaną do zarządów, rad nadzorczych, komisji lub organów stanowiących osób prawnych, stypendystę sportowego, kontrakty menedżerskie, itp. (art. 32, art. 13 pkt 2 i 4-9, art. 18 ustawy pdof).

Przechodząc do szczegółów:

WSTĘP

Podatnik wypełnia swój Identyfikator podatkowy NIP / numer PESEL

Część A

W Części A podatnik wypełnia:

• Nazwisko,
• Pierwsze imię,
• Data urodzenia.

Część B

W części B, podatnik wskazuje zakład pracy, do którego składa wnioski / oświadczenia.

Część C

W części C, podatnik wskazuje, o jaką kwotę zmniejszającą podatek firma ma pomniejszać należną zaliczkę na podatek PIT4R. Od 2023 roku podatnik może pomniejszać swój podatek od wynagrodzenia maksymalnie u 3 innych firm. Podatnik może tak zrobić, gdy:

1. łącznie u wszystkich firm wartość kwoty zmniejszającej podatek nie przekroczy 1/12 kwoty zmniejszającej podatek w skali miesiąca oraz
2. w danym roku podatkowym za pośrednictwem płatnika nie skorzystał w pełnej wysokości z pomniejszenia kwoty zmniejszającej podatek, w tym również, gdy złożył wniosek o niepobieranie zaliczek w danym roku podatkowym.

Część C wypełnia każdy podatnik wymieniony na początku artykułu. Oświadczenie to jest ważne do odwołania.

Część D

Część D podatnik również wskazuje, o jaką kwotę zmniejszającą podatek firma ma pomniejszać należną zaliczkę na podatek PIT4R, z tym, że dla:

1. rolniczej spółdzielni produkcyjnej i innym spółdzielniom zajmującym się produkcją rolną (art. 42e),
2. organowi egzekucyjnemu wypłacającemu za zakład pracy należności ze stosunku pracy, przejmującemu zobowiązania zakładu pracy wynikające ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych (art. 42e),
3. podmiotowi niebędącemu następcą prawnym zakładu pracy, przejmującemu zobowiązania zakładu pracy wynikające ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych (art. 42e).

Oświadczenie ważne jest do odwołania.

Część E

Część E dotyczy preferencyjnego rozliczenia rocznego. Wypełnia podatnik, który na podstawie odrębnych przepisów ma prawo do rozliczania się:

1. wspólnie z małżonkiem,
2. wspólnie z dzieckiem jako osoba samotnie wychowująca dzieci,

i będzie uzyskiwać dochody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy. Zwracam uwagę, że m.in. to oświadczenie stosuje się w każdym roku podatkowym do momentu odwołania, jednak w mojej opinii, charakter oświadczenia powinien dotyczyć tylko roku, dla którego zostało to złożone.

Część F

Część F dotyczy stosowania miesięcznie podwyższonych ryczałtowych kosztów uzyskania przychodu. Wypełnia podatnik, który:

1. będzie uzyskiwać dochody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy,
2. ma miejsce zamieszkania (stałe lub czasowe) w innej miejscowości niż zakład pracy i nie otrzymuje dodatku za rozłąkę.

Oświadczenie ważne jest do odwołania.

Część G

Część G dotyczy zwolnień podatkowych wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 152-154 tzn. ulga dla osób osiedlających się na terytorium Polski, ulga dla rodzin 4+, ulga dla pracujących seniorów. Wypełnia podatnik, który uzyskuje przychody:

1. ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy,
2. z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8,
3. z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania wg. skali podatkowej, podatku liniowego, podatku od przychodów kwalifikowanych, ryczałtu,
4. z zasiłku macierzyńskiego wymienionego w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zwracam uwagę, że m.in. to oświadczenie stosuje się w każdym roku podatkowym do momentu odwołania, jednak w mojej opinii, charakter oświadczenia powinien dotyczyć tylko roku, dla którego zostało to złożone.

Część H

Część H dotyczy rezygnacji ze stosowania ulgi na młodych lub pracowniczych ryczałtowych kosztów uzyskania przychodów. Dla przypomnienia, ulga dla młodych dotyczy osób poniżej 26 roku życia, którzy będą otrzymywać przychody:

• ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy,
• z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8,
• z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 17.07.2009 r. o praktykach absolwenckich,
• z tytułu odbywania stażu uczniowskiego, o którym mowa w art. 121a ustawy z dnia 14.12.2016 r. – Prawo oświatowe
• z zasiłku macierzyńskiego wymienionego w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Pracownicze koszty uzyskania przychodów dotyczą stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej.

Zwracam uwagę, że m.in. to oświadczenie stosuje się w każdym roku podatkowym do momentu odwołania, jednak w mojej opinii, charakter oświadczenia powinien dotyczyć tylko roku, dla którego zostało to złożone.

Część I

Część I dotyczy rezygnacji z uwzględniania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów. Wypełnia podatnik, u którego występują podwyższone koszty i np. przewiduje, że został lub zostanie przekroczony roczny ustawowy limit.

Zwracam uwagę, że m.in. to oświadczenie stosuje się w każdym roku podatkowym do momentu odwołania, jednak w mojej opinii, charakter oświadczenia powinien dotyczyć tylko roku, dla którego zostało to złożone.

Część J

Część J dotyczy stosowania kwoty wolnej od podatku (stanem na 27.12.2022 r. 30 000 zł) od razu w ciągu roku aniżeli przy rozliczeniu rocznym. Oznacza to, że w sytuacji, w której podatnik przewiduje, że jego dochody nie osiągną kwoty 30 000 zł w ciągu roku podatkowego, może skorzystać z tego rozwiązania. Tą część wypełnia podatnik, który uzyskuje przychody m.in.:

1. na podstawie art. 32 ustawy (stosunek służbowy, stosunek pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy),
2. na podstawie art. 13 pkt 2 i 4-9 ustawy (m.in. umowy zlecenia, umowy o dzieło, powołania członków w organach podmiotu gospodarczego, stypendyści sportowi, kontrakty menedżerskie itd.),
3. na podstawie art. 18 z tytułu praw majątkowych,

Oświadczenie dotyczy tylko wskazanego roku podatkowego.

Część K

W części K podatnik wypełnia datę, w której wypełnił dokument oraz swój własnoręczny podpis w pozycji nr. 23.

Q/A

Oprócz przedstawionej instrukcji, Ministerstwo Finansów dołączyło swoje objaśnienia w formularzu. Myślę jednak, że powyższe rozwinięcie tematu pozwoli Państwu zapanować nad ilością pytań ze strony nowo zatrudnionych osób. Poniżej zamieszczam przykładowe pytania i odpowiedzi skierowane do Ministerstwa.

Pytanie: Czy złożony przez pracownika PIT-2 nadal daje mi prawo – jako płatnikowi – do pomniejszenia zaliczki? Czy w związku ze zmianą przepisów pracownik musi jednak złożyć nowe oświadczenie?

Odpowiedź: Nie, złożony przez pracownika PIT-2 nadal stanowi podstawę do pomniejszenia przez Ciebie zaliczki. Pracownik nie musi złożyć nowego oświadczenia. Na podstawie złożonego wcześniej PIT-2 pomniejszasz zaliczkę o kwotę 300 zł za każdy miesiąc.

Pytanie: Jestem emerytem/rencistą i pracuję. Czy mam złożyć oświadczenie o stosowaniu pomniejszenia zaliczki u pracodawcy?

Odpowiedź: W takim przypadku 1/12 kwoty zmniejszającej podatek potrąca „z urzędu” organ rentowy (300 zł).

Od 2023 roku możesz jednak swobodniej decydować o stosowaniu tego pomniejszenia przez płatników. Jeżeli chcesz, możesz np. złożyć oświadczenie o stosowaniu kwoty zmniejszającej zarówno do organu rentowego, jak i do pracodawcy, wskazując w nim w jakiej części dany płatnik ma stosować tę kwotę przy obliczaniu zaliczki. Wówczas kwota zmniejszająca u każdego z płatników będzie wynosiła max po 150 zł.

Jeżeli wolisz, żeby tylko pracodawca stosował kwotę zmniejszającą podatek w całości, możesz złożyć do:

• organu rentowego wniosek o pobieranie zaliczki bez pomniejszania o tę kwotę oraz
• pracodawcy oświadczenie o stosowaniu 1/12 kwoty zmniejszającej podatek.

Pytanie: Czy mogę złożyć oświadczenie o stosowaniu pomniejszenia zaliczki na podatek od dochodów z umowy zlecenia/umowy o dzieło?

Odpowiedź: Tak, od 2023 roku również zleceniodawca może stosować, na podstawie złożonego przez Ciebie oświadczenia, 1/12 kwoty zmniejszającej podatek w wysokości 300 zł lub w innej części (1/24 kwoty zmniejszającej podatek, tj. w wysokości 150 zł, lub 1/36 kwoty zmniejszającej podatek, tj. w wysokości 100 zł).

Pytanie: Mam dwóch pracodawców czy oświadczenie składam do każdego z nich?

Odpowiedź: Masz wybór, od 2023 roku oświadczenie możesz złożyć do jednego lub do każdego z pracodawców. Pamiętaj jednak, że kwota wolna jest jedna i po złożeniu oświadczenia do dwóch pracodawców, każdy z nich jest uprawniony do pomniejszenia zaliczki max o kwotę stanowiącą 1/24 kwoty zmniejszającej podatek (czyli o 150 zł).

Pytanie: Co w przypadku, gdy w jednej firmie pracuję na umowę o pracę i dodatkowo mam przychody z umowy o dzieło z innej firmy? Czy mogę złożyć oświadczenie o stosowaniu pomniejszenia zaliczki? Jeśli tak, to komu?

Odpowiedź: Oświadczenie możesz złożyć zarówno pracodawcy, jak i zleceniodawcy (tj. zamawiającemu dzieło). Wówczas każdy z nich pomniejszy zaliczki według wskazanych przez Ciebie w oświadczeniach proporcjach (np. każdy po 150 zł).

Patryk Pułka – Koordynator Kadr i Płac

Dlaczego jest to potrzebne?

Bardzo często zdarza się, że spadek po osobie zarządzającej przedsiębiorstwem lub posiadającej większy majątek dziedziczy więcej niż jedna osoba, to może rodzić pewne problemy w momencie kiedy spadkobiercy są ze sobą skonfliktowani i różnią się z wizjami zarządzania przedsiębiorstwem lub podziałem spadku. Poróżnienie wśród spadkobierców może powodować, że podział spadku będzie trwał latami.

Jaki jest cel Fundacji Rodzinnej?

Celem Fundacji Rodzinnej jest ochrona majątku rodzinnego poprzez zapobieganie rozdrobnieniu majątku oraz braku konieczności wprowadzenia zmian organizacyjnych podczas procesu sukcesji. Polska Fundacja Rodzinna będzie stanowiła odrębny podmiot prawny dlatego też nie będzie wliczała się w spadek po założycielu fundacji.

Czy Fundacja Rodzinna Będzie mogła prowadzić działalności gospodarcze?

Odpowiedź jest niejednoznaczna, ponieważ fundacja będzie mogła prowadzić działalności gospodarcze, ale w ograniczonym zakresie ponieważ z założenia fundacja Rodzinna ma chronić majątek, a prowadzenie niektórych działalności wiąże się z ryzykiem jego utraty.

Co będzie mogła robić Fundacja Rodzinna ?

• Wynajmować, bądź dzierżawić
• Kupować i sprzedawać akcje
• Kupować i sprzedawać obligacje
• Pobierać zysk z lokat bankowych
• Uzyskiwać zyski z praw autorskich oraz patentów

Jaki jest minimalny majątek Fundacji Rodzinnej?

Minimalna wartość majątku fundacji musi wynosić 100 000 zł składające się z pieniędzy lub papierów wartościowych.

W jaki sposób Fundacja Rodzinna jest opodatkowana?

Fundacja Rodzinna będzie musiała odprowadzać CIT, dlatego też dochody fundatora i beneficjentów uzyskane przez fundację nie będą podlegały opodatkowaniu PIT. Najbliższa rodzina fundatora będzie zwolniona od podatku za nabycie świadczeń w postaci mienia wprowadzonego do fundacji przez fundatora, natomiast beneficjenci fundacji będą musieli odprowadzić podatek od spadków i darowizn. Fundacja będzie też zwolniona z podatku od przychodów kapitałowych uzyskanych od spółek w których posiada akcje bądź udziały.

Łukasz Sikorski

Jeśli na któreś pytanie odpowiedziałeś „TAK” to wiedz, że do 30 grudnia 2022 roku masz czas na założenie profilu ZUS PUE, bowiem już od 1 stycznia 2023 roku każdy płatnik składek z mocy prawa ma obowiązek posiadać konto na platformie usług elektronicznych (PUE) ZUS.

Platforma umożliwia:

• Prowadzenie korespondencji z ZUS,
• Składanie wniosków i dokumentów w formie elektronicznej,
• Bieżącą weryfikację zaległości lub nadpłat na koncie w ZUS,
• Weryfikację zwolnień lekarskich własnych jak i pracowników.

Kto powinien założyć profil?

Profil jest zakłady zawsze na osobę fizyczną. Obowiązek założenia profilu dotyczy płatników składek, czyli osób fizycznych lub podmiotów gospodarczych, którzy są zobowiązani do opłacania składek za siebie lub za zatrudnionych pracowników.

Płatnik składek jako osoba fizyczna (np. przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG) może założyć profil dla siebie i udzielić pełnomocnictwa innej osobie np. pracownikowi biura rachunkowego. Gdy osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą, system automatycznie dopisze zakładkę „płatnik” do konta danej osoby.

Płatnik składek jako osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej (np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, stowarzyszenie) może założyć profil dla przedstawicieli ustawowych lub statutowych i udzielić pełnomocnictwa innej osobie np. pracownikowi biura rachunkowego

Szczegółowe informacje o tym, w jaki sposób dokonać rejestracji profilu ZUS PUE mogą znaleźć pod tym linkiem.

Patryk Pułka - Koordynator Kadr i Płac

Zmiany mają dotyczyć między innymi Podatku Minimalnego. Jest to zobowiązanie podatkowe dla podatników, którzy w danym roku ponieśli stratę lub których wynik finansowy wynosi mniej niż określone w przepisach kryteria. Zostanie rozszerzony katalog podmiotów, które nie będą podlegały tym przepisom. Są to spółki komunalne, podatnicy działający w obszarze ochrony zdrowia oraz podatników, których rentowność w ciągu trzech ostatnich lat podatkowych oscylowała powyżej 2% oraz mali podatnicy. Przepisom nie będą podlegać też podmioty w stanie upadłości lub likwidacji. Zmieniona zostanie metoda kalkulacji podatku, podwyższony do 2% ma zostać wskaźnik rentowności oraz sposób wyliczania minimalnego podatku dochodowego. Przewidywane jest odroczenie przepisów o podatku minimalnym do 1 stycznia 2023 r. Oznacza to, że pierwsze ich zastosowanie będzie miało miejsce w 2024 r.

Kolejną zmianą w nowelizacji związanej z wprowadzeniem Polskiego Ładu 3.0 będą przepisy związane z ukrytą dywidendą. Od 1 stycznia 2023 r. miały obowiązywać przepisy dotyczące tzw. ukrytej dywidendzie Jest to wypłata na rzecz podmiotu powiązanego (wspólnika) uzależniona od osiągniętych wyników, które zostały całkowicie uchylone ze względu na liczne wątpliwości podnoszone przez podmioty gospodarcze, wynikające głównie z nieostrego charakteru przesłanek. Pierwotne założenia przepisów przewidywały możliwość kwestionowania przez organy podatkowe kosztów podatkowych które wynikały ze świadczonych przez spółki powiązane usług niematerialnych. Poprzez uznanie ich za ukrytą dywidendę.

Justyna Kiełbasa - Księgowość

Omówmy wpierw istotne kwestie, którego mogą mieć wpływ na poprawne ustalenie wymiaru urlopu naszego pracownika:

1. Czy pracownik dostarczył dokumenty, na podstawie których pracodawca będzie mógł ustalić wymiar urlopu?
2. Czy pracownik podejmuję „po raz pierwszy” pracę na podstawie umowy o pracę w danym roku kalendarzowym?
3. Czy pracownik podejmuje pracę w trakcie roku kalendarzowego?
4. Czy stosujemy wymiar urlopu 20/26 dni w skali roku kalendarzowego?

Ad. 1

Pracownikowi w ciągu roku kalendarzowego przysługuje 20/26 dni urlopu, który ustala się na podstawie tzw. ogólnego stażu pracy. Wyższy wymiar urlopu przysługuje pracownikowi, którego staż pracy wynosi powyżej 10 lat. Pojawia się nam tu kwestia w jaki sposób ten staż pracy ustalić. Najlepszą opcją w tej sytuacji byłoby poproszenie pracownika o dostarczenie niezbędnych dokumentów takich jak:

• Świadectwa pracy z poprzednich zakładów pracy.
• Dyplom ukończenia np. liceum, technikum, szkoły wyższej, szkoły policealnej
• Zaświadczenie o pobieraniu zasiłku bądź stypendium dla bezrobotnych
• Zaświadczenie o okresach służby zasadniczej, zawodowej i nadterminowej służby wojskowej
• Zaświadczenie o okresach pracy w policji, straży pożarnej, straży granicznej

Katalog ten jest otwarty. Jeżeli odrębne przepisy wskazują, że inne okresy są uwzględniane do stażu pracy pracownika i przekładają się one na uprawnienia pracownicze, powinny być uwzględnione.

Ad. 2

Co oznacza sformułowanie „po raz pierwszy”? Omówmy sobie to na przykładzie. Mamy Janka. Janek ma 22 lata, ukończył szkołę wyższą w trybie stacjonarnym, otrzymał dyplom ukończenia szkoły. Postanowił on nabyć praktyki w zawodzie, więc szukał pracy. Pracodawca zaproponował mu zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Janek rozpoczął pracę od 15

lipca, nigdy wcześniej nie pracował na podstawie umowy o pracę, jest to jego pierwsza pracy tego rodzaju. Jak pracodawca powinien ustalić wymiar takiego urlopu? Odpowiedź możemy znaleźć w art. 153 §1 Kodeksu Pracy „Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.” Analizując powyższy przepis, Janek będzie nabywał prawa do urlopu w wysokości 1/12 po przepracowaniu miesiąca pracy, czyli jeżeli rozpoczął pracę 15 lipca to do 14 sierpnia powinien przepracować, aby nabyć prawo do urlopu. Janek będzie nabywał urlopu w takim systemie do końca roku. Od nowego roku Janek na będzie prawa do urlopu z góry.

Ad. 3

Wymiar 20/26 dni przysługuje przy założeniu, że pracownik przepracuje u danego pracodawcy cały rok kalendarzowy. Jeżeli tak się nie dzieje, pracownikowi będzie przysługiwał tzw. urlop proporcjonalny. Jak ten urlop będzie się kształtował, o tym poniżej:

• Wymiar urlopu przy zakończeniu współpracy u dotychczasowego pracodawcy i przejściu do nowego pracodawcy – różne miesiące

U dotychczasowego pracodawcy	W wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego, chyba że pracownik wykorzystał większą część
U kolejnego pracodawcy	W wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia u nowego pracodawcy

• Wymiar urlopu przy zakończeniu współpracy u dotychczasowego pracodawcy i przejściu do nowego pracodawcy – ten sam miesiąc

U dotychczasowego pracodawcy	W wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego
U kolejnego pracodawcy	Nowy pracodawca uwzględnia urlop od nowego miesiąca, gdyż poprzedni pracodawca uwzględnił urlop z bieżącego miesiąca.

Uwaga! Łączny wymiar urlopu pracownika w danym roku kalendarzowym nie może być niższy, niż wynika to z okresów zatrudnienia u każdego z pracodawców. Jeśli u dotychczasowego pracodawcy wykorzystał większy wymiar urlopu, u kolejnego powinien otrzymać wymiar niższy, jednakże należy pamiętać o warunku wyżej.

• Wymiar urlopu obniżony z uwagi na wskazane nieobecności trwające co najmniej 1 miesiąc:
  • Urlop bezpłatny
  • Urlop wychowawczy – wyjątek*
  • pełnienie zasadniczej służby wojskowej, pełnienie terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, pełnienie służby w aktywnej rezerwie w dniach tej służby, odbywanie ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy albo pełnienie służby zastępczej.
  • tymczasowe aresztowanie.
  • odbywanie kary pozbawienia wolności.
  • nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy.

*Jeżeli pracownik nabył prawa do pełnego wymiaru urlopu przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego, urlop ten nie podlega proporcjonalnemu pomniejszeniu. W pozostałych przypadkach urlop podlega proporcjonalnemu obniżeniu.

Ad. 4

Jak wspomniałem na początku, wymiar 20/26 dni zależy od ogólnego stażu pracownika. Pragnę zwrócić uwagę, że urlop ten przysługuje pracownikowi w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracownik wykonujący pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy otrzymuje urlop proporcjonalny adekwatnie do wysokości wymiaru czasu pracy. Należy również pamiętać, że 1 dzień urlopu odpowiada 8 godzinom.

Patryk Pułka – Koordynator Kadr i Płac

Obniżenie stawki podatku dochodowego

Stawka podatku dochodowego zmienia się z 17% na 12%. Oznacza to, że przy wypłatach wynagrodzeń dokonywanych po 30 czerwca wysokość podatku od wynagrodzeń należy ustalić w niższej wartości. Zmiana ta zapewne wpłynie na wysokość wynagrodzenia jakie pracownik powinien otrzymać.

Zmniejszenie kwoty zmniejszającej podatek

Na skutek złożenia przez pracownika oświadczenia o stosowaniu kwoty zmniejszającej podatek w skali miesięcznej (tzw. PIT-2) zakład pracy pomniejsza zaliczkę na podatek dochodowy o kwotę zmniejszającą podatek (od 1 stycznia 2022 roku: 425 zł). Z uwagi na obniżenie stawki podatku dochodowego, zmianie uległa również wysokość kwoty zmniejszającej podatek (12% * 30 000 = 3600; 3600 / 12 = 300). Przy naliczaniu wynagrodzeń, które będą wypłacane w lipcu 2022, zakład pracy powinien uwzględnić nową kwotę zmniejszającą podatek.

Brak tzw. “ulgi dla klasy średniej”

Ustawodawca wycofał całkowicie obliczanie specjalnej ulgi wg. specjalnych wzorów i postanowił wprowadzić dużą obniżkę stawki podatku dochodowego w ramach rekompensaty z braku możliwości odliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne od podatku. Jak zapamiętaliście wzory to teraz możecie je wyrzucić ze swej głowy, a jak nie zdążyliście to nic straconego!

Zniesienie stosowania odroczonego mechanizmu zapłaty podatku

Według mnie to prawdziwa ulga. Do wynagrodzeń wypłacanych w lipcu 2022 i dalej nie będzie już obowiązku wyliczania zaliczki na podatek wg. 2 różnych systemów podatkowych. Będziemy obliczać zaliczkę na podatek wg. jednego systemu i wpłacać na indywidualne mikrorachunki Urzędów Skarbowych.

Rozszerzenie katalogu przychodów zwolnionych z opodatkowania

Ta zmiana jest jedną z nowszych. Zasiłek macierzyński wypłacany na podstawie przepisów ustawy zasiłkowej* został uwzględniony w katalogu przychodów zwolnionych z opodatkowania przy ulgach:

• do ukończenia 26 roku życia;
• dla seniorów;
• dla rodzin 4+;
• dla osób powracających z zagranicy

do kwoty przychodu 85 528 zł. Zwolnienie to stosuje się do uzyskanych przychodów z zasiłku macierzyńskiego od 1 stycznia 2022 roku, stanowi tak art. 18 ust 1 nowelizacji ustawy.

Doprecyzowanie, którzy płatnicy składek mogą obniżyć składkę zdrowotną w przypadku nieobliczania zaliczki na podatek dochodowy

W pierwotnym brzmieniu art. 83 ust. 2 ustawy zdrowotnej* nie było określone, którzy płatnicy składek w przypadku nieobliczania zaliczki na podatek dochodowy mogli obniżyć składkę zdrowotną do wartości 0,00 zł. Od lipca 2022 ustawodawca dookreślił, którzy płatnicy składek mogą takie rozwiązanie zastosować.

Doprecyzowanie przepisu o obowiązku opłacania składki zdrowotnej przez osoby powołane do pełnienia określonej funkcji i pobierającej z tego tytułu wynagrodzenie

Niewątpliwie pojawiały się problemy z interpretacją przepisu i stwierdzeniem “powołania”. Dużo wątpliwości pojawiało się w kwestii opłacania składki przez prokurenta. Nowa treść art. 66 ust. 1 pkt 35a wskazuje, że obowiązkiem objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym są osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania oraz prokurenci, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym niezależnie od kwalifikacji do źródła przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.⁽ 190 ⁾), z wyłączeniem osób uzyskujących przychody, o których mowa w art. 13 pkt 5 lub 6 tej ustawy, których roczne wynagrodzenie z tego tytułu nie przekracza kwoty 6000 zł

Patryk Pułka - Koordynator Kadr i Płac